• Cô Năm Suối Lân  

     Cô Năm Suối Lân vốn là tiên nữ trên trời, theo lệnh cô giáng trần là người thiếu nữ dân tộc Nùng ở xứ Lạng. Có tích lại kể rằng Cô Năm là người thị nữ thân cận bên Chầu Năm Suối Lân ( lúc sinh thời khi chầu còn là công chúa) nên cô cũng được tôn hiệu là Cô Năm Suối Lân hay Cô Năm Sông Hoá. Sau này được sắc phong hiển thánh, Cô Năm vẫn được coi là tiên cô kề cận bên cửa Chầu Năm, cô được coi là tiên cô trông giữ bản đền Suối Lân. Ngoài ra cô còn được coi là vị thánh trấn tại cửa rừng Suối Lân (cung rừng này một cửa vào là cửa Suối Lân do Cô Năm Suối Lân trấn giữ, cửa ra là cửa Thất Khê do Cô Bé Đèo Kẻng trấn giữ), vậy nên, ai đi chiêm bái trên đất Lạng đều phải qua bái yết cửa Chầu Năm và Cô Năm Suối Lân. Dòng Suối Lân do Cô Năm cai quản bốn mùa trong xanh, nước thông về sông Hoá, tương truyền rằng đây là dòng suối thiêng của cô, nước suối xanh mát bốn mùa không bao giờ cạn, nếu ai có bệnh tật đến xin nước suối cửa cô, uống vào sẽ thuyên giảm, nhược bằng, người nào không biết mà xuống suối tắm hay rửa chân tay, làm ô uế dòng suối của cô sẽ bị cô hành cho sốt nóng mê sảng. Phép anh linh của Cô Năm Suối Lân còn được biết qua việc nếu có kẻ nào báng nhạo cô sẽ “xát lá han” làm cho kẻ đó luôn ngứa ngáy không yên, rồi cô cho đi lạc đường rừng.

    Trong hàng thánh cô, thường thấy Cô Năm Suối Lân ít khi ngự đồng hơn Cô Sáu Lục Cung, thường chỉ người nào có sát căn quả về cửa Cô Năm hoặc khi về đền Suối Lân thì có thấy thỉnh bóng Cô Năm ngự đồng. Khi hầu về giá Cô Năm Suối Lân, thường người ta mặc xiêm y như màu áo của Chầu Năm (nhưng là áo ngắn vạt), đó có thể là màu xanh thiên thanh hoặc xanh lá cây, cô chít khăn củ ấu, bên mình có túi vóc, dao quai. Ngự đồng cô khai cuông rồi múa mồi. Hiện nay Cô Năm Suối Lân được phụng thờ là thánh cô trấn giữ cửa Suối Lân Sông Hoá, cung thờ cô được đặt cạnh ngay đền chính của cửa Chầu Năm Suối Lân (huyện Hữu Lũng, Lạng Sơn). 

    Cô Năm trên động Suối Lân
    Xe loan thánh giá đằng vân ngự về
    Chơi sơn khê ngàn xanh núi cấm
    Ngự tính tình đàn đọc ca ngâm
    Vui về thú cảnh Suối Lân
    Hoa chen cành biếc mây vần đỉnh cao
    Động Sơn trang ra vào sớm tối
    Suối Lân Ngàn giá ngự thảnh thơi
    Trong rừng dưới suối trên đồi
    Thông reo trúc hóa thú vui hữu tình
    Thổ mường các chúng sơn tinh
    Thỉnh Cô chắc giáng anh linh đàn tràng
    Cơm lam thịt thính trà ngàn
    Khế chua sung chát trầu vàng cau non
    Suối Lân khuya sớm ra vào
    Chim kêu vượn hót xôn xao đùa cười
    Suối Lân cảnh thú trên ngàn
    Có dòng sông Hóa vắt ngang cửa đền
    Ai lên đến tỉnh Lạng Sơn
    Qua dòng sông Hóa vào đền cô Năm
    Quyền cô cai quản Suối Lân
    Một tòa chính điện xa gần nức danh
    Đền thờ nào khác bức tranh
    Dưới suối nước chảy, trên cành cây cao
    Đền thờ như thể động đào
    Bốn mùa đồng tử ra vào dâng hương
    Cô Năm cốt cách phi phương
    Trâm cài lược dắt , soi gương chải đầu
    Long lanh mắt phượng tựa sao
    Thần thông diệu trí biết bao quyền hành
    Lê triều tích cũ sử xanh
    Cô Năm công chúa rành rành oai linh
    Nửa đêm cô mới hiện hình
    Suối Lân soi bóng tươi xinh dáng hình
    Về đồng cô mặc áo xanh
    Nón buồm túi vóc thanh thanh hoa cài
    Rườm rà cô vấn tóc mai
    Chít khăn củ ấu chân hài cánh tiên
    Cô Năm ứng hiện tự nhiên
    Ban cho nước suối bệnh liền khỏi ngay
    Suối Lân cô ngự thiêng thay
    Sơn lâm vui thú tháng ngày rong chơi
    Thanh nhàn dạo khắp mọi nơi
    Đồng Đăng Hữu Lũng thảnh thơi đi về
    Có khi cô ngự Thất Khê
    Công Đồng Bắc Lệ lại về Suối Lân
    Tiên cô mới thử lòng trần
    Ai mà biết đến muôn phần tốt tươi
    Còn ai bỡn cợt trêu cười
    Lá han cô xát cho người hay ra
    Sám hối cô sẽ truyền tha
    Bây giờ mới biết cô đà anh linh
    Phép cô thưởng phạt nghiêm minh
    Có công cô thưởng tội hình không tha
    Cô truyền sơn động các tòa
    Thổ Mường các bản đàn ca vang lừng
    Đầu sông cho đến cửa rừng
    Ngàn măng, nương sắn đến từng đồi sim
    Ai mà bảy nổi ba chìm
    Cô thương lại để trong tâm trong lòng
    Còn ai vất vả long đong
    Có cô Năm Suối chấm đồng làm tôi
    Hoa tươi cô hái trên đồi
    Ban cho các ghế muôn người nhất tâm
    Người thời có phúc có phần
    Có lòng cô sẽ bắc cân cho đều
    Hội vui dâng bản văn chầu
    Thanh bông hoa quả đảo cầu cô Năm
    Cô về ngự cảnh Suối Lân
    Khuông phù đệ tử thiên xuân thọ trường
    ------------------------------------------------------
    Bài viết : DƯƠNG MINH ĐỨC 






    Ý kiến của bạn




    Danh sách ý kiến
    Nguyen van duc   (Vanduc.ngo.397@facebook.com)
    Nhận xét : Bai viet rat hay va cho duc hoi ngoai co nam suoi lan ra con co nam nao nua ko
    01/03/2014
    minh vương   (songtucodon2001@gmail.com)
    Nhận xét : mình cũng đã từng bị phạt 'xát lá han' rồi
    09/01/2014
    nguyen han   (keo_mut_148@yahoo.com)
    Nhận xét : bai viet rat hay
    23/08/2012

    Tin bài cùng loại


    |mantico|

    • Yahoo :

       

      Phone : 0926919990

     

    Quảng cáo