• Chầu Bé Bắc Lệ  

    Chầu Bé Bắc Lệ. Chầu Bé vốn gốc người Nùng, dưới thời Lê Thái Tổ, chầu giáng sinh xuống miền Bắc Lệ, Lạng Sơn. 

    Chầu cũng là vị có công giúp dân, giúp nước. Có tài liệu cho rằng Chầu Bé tuy là một vị chầu bà người Nùng trên Lạng Sơn, nhưng chầu lại chính là do Mẫu Thượng Ngàn hóa thân, giúp vua Lê Thái Tổ trong cuộc kháng chiến mười năm chống quân Minh, và sau này được vua phong là Lê Mại Đại Vương. Vậy nên đôi khi Chầu Bé cũng được đồng nhất với Bà Chúa Sơn Trang. Chầu dạo chơi khắp chốn thắng cảnh hữu tình, dạy dân chúng trồng trọt chăn nuôi, lên rừng làm ruộng bậc thang, xuống sông suối đánh bắt cá tôm. Tương truyền, Chầu Bé có phép thần thông do Đức Thái Tổ ban quyền có thể lay núi chuyển ngàn, đôi lúc rong chơi chầu lấy tàu lá giả làm hàng bán để trêu đùa người trần gian. Tuy đành hanh sắc sảo nhưng chầu cũng hết sức nhân hậu, có việc dữ lành chầu đều mách bảo cho người trần.

    Chầu Bé cùng với Chầu Đệ Nhị và Chầu Lục, là một trong ba vị Chầu Bà trên Thượng Ngàn hay về ngự đồng nhất. Tuy thứ bậc chầu gần như là cuối cùng trong hàng Tứ Phủ Chầu Bà nhưng không một ai hầu mà chầu không ngự đồng. Chầu ngự về đồng thường hay mặc áo đen (hoặc xanh chàm, còn trước đây chầu chỉ mặc quầy và áo ngắn đến hông), chân đi xà cạp, trên vai đeo gùi hoa, chầu về đồng thường khai quang rồi múa mồi. Đôi khi Chầu Bé có thể giống như Chầu Đệ Nhị và Chầu Lục: chầu về chứng tòa Sơn Trang trong đàn mở phủ, sang khăn cho tân đồng hoặc chứng mâm giầu trình.

    Đền thờ chính của Chầu Bé là ngôi đền nhỏ bên cạnh đền Bắc Lệ ở xã Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn với ngày tiệc chầu thì có nơi nói là 12/9 âm lịch, có nơi nói là 19/9 âm lịch. Ngoài Chầu Bé Bắc Lệ ra thì ở một số bản đền có các Chầu Bé cũng trên Thượng Ngàn, là Chầu Bé coi giữ ở đền đó và chỉ khi về chính đền, các vị đó mới ngự. Đó là:

    a.Chầu Bé Đông Cuông (ở Đền Đông Cuông, Yên Bái)

    b. Chầu Bé Đồng Đăng (ở Đền Đồng Đăng, Lạng Sơn)

    c. Chầu Bé Tam Cờ (ở Đền Tam Cờ, Tuyên Quang)

    d. Chầu Bé Đền Ghềnh (ở Đền Ghềnh, Hà Nội)

    Nhưng thông thường, người ta chỉ hay hầu về Chầu Bé Bắc Lệ (cũng bởi vì có khi người ta coi các vị Chầu Bé kia cũng chỉ là Chầu Bé Bắc Lệ, giáng hiện ở khắp nơi, được phụng thờ ở đền đó làm Chầu Bé bản đền nên mang các tên gọi khác nhau). Khi chầu ngự, văn thường hát rằng:

    “Ai lên tới Lạng Sơn châu thổ

    Hỏi thăm đền Chầu Bé nơi nào

    Hỏi thăm Bắc Lệ mà vào

    Đền thờ Chầu Bé thấp cao mấy tầng”

    Hay khi nói về những cuộc dạo chơi nơi non bồng nước nhược, nơi cảnh trí hữu tình của chầu:

    “Thường dạo cảnh Bảo Hà Thác Cái

    Đền Đông Cuông đức đại tối linh

    Tuyên Quang cảnh trí hữu tình

    Núi Giùm Mẫu ngự thác ghềnh nguy nga

    Vào rừng cấm một tòa bích động

    Đền Ỷ La lồng lộng ngôi cao

    Cây Xanh chầu mắc võng đào

    Mỏ Than chầu ngự thấp cao mấy tầng

    Cảnh núi rừng đèo heo hút gió

    Thú lâm sơn hoa cỏ tốt tươi

    Minh Lương suối lượn quanh đồi

    Chầu thường dạo cảnh khắp nơi hữu tình

    Lai Châu, Suối Rút, Hòa Bình

    Đỉnh non Bắc Kạn một mình cheo leo

    Hài xanh đủng đỉnh lưng đèo

    Trên dòng sông Vị mái chèo đua bơi

    Khi về xứ Lạng rong chơi

    Nức danh Chầu Bé nơi nơi phụng thờ

    Đền Ghềnh cảnh đẹp nên thơ

    Chầu lên Hương Tích hái mơ đem về”

    Hay khi nói về sự tích và vẻ đẹp của Chầu Bé, văn cũng hát rằng:

    “Chầu Bé vốn người Nùng chính gốc

    Quả áo lam, khăn lục vấn đầu

    Đai xanh kiềng bạc túi chầu

    Một bên dao quắm che tàu lá gai

    Chân hài xảo đầu cài trâm nhím

    Vòng kim cương tam khí lồng tay

    Hây hây mặt nước vơi đầy

    Như bông hoa nở giữa ngày đầu xuân

    Tuổi Chầu Bé đương tuần trăng độ

    Trên Sơn Lâm Thái Tổ ban quyền

    Phép tiên lay núi chuyển ngàn

    Bẻ ba tàu cọ làm hàng bán chơi”.

     







    Ý kiến của bạn






    Danh sách ý kiến
    lazycat   (lazycat2109@gmail.com)
    Nhận xét : Co phai gian tho chau be Bac Le nam trong khuon vien den Bac.Le ko?
    28/04/2014
    le minh hieu   (minhhieu@yahoo.com)
    Nhận xét : sao mink dang ki ma ko dk nhi ai giup mink vs
    15/08/2013
    le minh hieu   (minhhieu@yahoo.com)
    Nhận xét : sao mink dang ki ma ko dk nhi ai giup mink vs
    15/08/2013
    nguyentuyetlan   (lannt1966)
    Nhận xét : cho minh xin so dien thoai den trau be
    03/11/2012

    Tin bài cùng loại


    |mantico|

    • Yahoo :

       

      Phone : 0926919990

     

    Quảng cáo